Paşinyan Türkiyənin hansı şərtlərini QƏBUL EDİB: Terrordan prezident postu ilə yayınmağa CAN ATIR

by xeberleraz

Ermənistan baş naziri Nikol Paşinyan konstitusiya islahatları şikəstlik iddialarını reallaşdırmağa hazırlaşır; Bu, ona Azərbaycan və Türkiyə ilə münasibətlərin normallaşdırılması ilə bağlı taleyüklü sənədləri, bununla da, yekun sülh əldə etmək imkanını əldə etmək mümkündür…

Xeberleraz.com musavat.com-a istinadla bildirir ki, Türkiyə və Ermənistan arasında siyasi-diplomatik təmaslara start verilib. Bu təmaslarda əsas quruluşun məhz Türkiyə və Ermənistan arasında münasibətlərin normallaşdırılması müəyyən edilir. Və hər iki tərəf bu nəticənin əldə edilməsinə çalışdıqlarını qətiyyən gizlətmir.

Maraqlıdır ki, Rusiyada bəzi ermənipərəst siyasi dairələr bundan qətiyyən görünmürlər. Siyasi dairələr Türkiyə ilə münasibətlərin normallaşdırılmasının Ermənistandakı dövlətçiliyinə böyük təhlükə və zərbə vururlar. Və rəsmi İrəvana nə qədər gec deyil, bu prosesdən vaxtında tövsiyə məsləhət görürlər.

Təbii ki, Türkiyə-Ermənistan münasibətlərinin normal həm Rusiyada, həm də dəyişməsi, dünyada bir çoxlarına qətiyyən sərfəli deyil. Çünki, bu, baş verəcəyi olacaq, əsas siyasi propoqanda mövzusunu itirmişlər. Və bu itki onların siyasi propoqanda biznesinə sarsıdıcı zərbə vura bilər.

turkiye-rusya-erdogan-putin-kapak-1659944.jpg (140 KB)Rusiyanın rəsmi dairələri ilə Türkiyə-Ermənistan münasibətlərinin normallaşması nəticəsində atılan addımlara qədər tolerant yanaşmağa çalışır. Ona görə də, Kremlə yaxın dairələr, kiçik Rusiya İşlər Nazirliyi belə, rəsmi işlərində bu prosesləri vurğulayır. Və bu yanaşmanın regiondakı maraqlarının Türkiyə ilə uzlaşmasından qaynaqlandığı qətiyyən istisna deyil.

Ancaq hazırda rəsmi Ankara Türkiyə-Ermənistan münasibətlərinin normallaşdırılmasını prosesində bir dövlətin – Azərbaycanın potensialını yalnız əldə edir və ön planda tutur. Cənubi Qafqazda, də Türkiyə Ermənistana münasibətdə olduğu bütün addımları ilk dəfə olaraq Bakı ilə razılaşın. idarə, Azərbaycanın milli maraqlarına maksimum səviyyəyə qalxır.

Bu məqsədlə, rəsmi dairələri prosesdə şəffaflıq ilə yanaşı, konkret mövqe tutmaqla da diqqəti çəkir. Son rəsmiyə görə, Türkiyə yalnız Ermənistanla münasibətlərin normallaşmasına deyil, həm də işləyir, Cənubi Qafqazda sülh və sabitliyin təmin edilməsinə çalışır. Və həm Ermənistanla, həm də regionla bağlı bütün addımlarını rəsmi Bakı ilə koordinasiya edir.

Təbii ki, bütün həm də onu göstərir ki, Türkiyə-Ermənistan münasibətlərinin normallaşdırılması prosesi heç rəsmi olaraq İrəvanın iddia etdiyi kimi bunlar kimi daşımır. sənəd, rəsmi İrəvanın “münasibətlərin normallaşması prosesi ilkin görüntü olmadan” iddiası əsasında əsassızdır. Əksinə, məlumat var və rəsmi İrəvan onları əvvəldən qəbul etmiş kimi görünür.

806x378-son-dakika-azerbaycan-cumhurbaskani-aliyev-acikladi-turkiye-azerbaycanda-us-kurabilir-1602769840134.jpg (50 KB)proses, iki ölkə arasında bu münasibətlərin normallaşdırılması ilə əlaqədar olaraq iştirakda iştirakın əldə edilməsinin əldə edilməsinə qədər inkişaf etməzdi. Hələ rəsmi İrəvan ilk dəfə Türkiyə ilə münasibətlərin normallaşdırılmasında maraqlı olduğuna bağlı olaraq buna verilmiş cavab verilmişdir. Prezidenti Rəcəb Tayyib Türkiyə prezidentini dəstəkləyib ki, Ermənistanla münasibətlərin normallaşdırılmasına qarşı deyil. Ancaq bunun baş verməsi üçün rəsmi İrəvan bir sıra əlavə edilən məhsullar. Və Azərbaycan ilə də problemlərin həllinə çalışılmalıdır.

Bütün bunları aşkar edir, rəsmi İrəvanın Türkiyə ilə münasibətlərin nizamlanması prosesinə ilkin olaraq başlandığını iddia edən qətiyyən inandırıcı görünmür. Böyük ehtimalla Paşinyan gücün belə qeyri-real iddialar ilə yüklənmiş məlumatları daha çox ölkədaxili auditoriya üçün saxlanılır. Və ola biləcək daxili siyasi təzyiqlərin yumşaldılmasına hesablanıb.

Məsələ ondadır ki, Ermənistanda radikal revanşist siyasi qüvvələr Türkiyə ilə münasibətlərin normallaşdırılmasına “artsax”ın itirilməsinə, erməninin ideoloji hədəflərindən vaz keçilməsinə, ölkənin qarşı tərəfində dayanıqlı vəziyyətə düşməyə yol açacaq proses kimi yanaşırlar. Radikal revanşist düşərgənin tərkibinə daxil olan keçmiş prezident, hərbi cinayətkar Serj Sarkisyan da bu yanaşmanı xüsusi olaraq təbliğ edir. Onun fikrincə, “müstəqil artsax” erməni xalqının təhlükəsizliyinin və milli mövcudluğunun qarantıdır.

S.Sarkisyan “artsax” xəyallarından güclü yapışqan Paşmağa səbəb olan Qarabağın gücünə qarşı sərt müqavimət göstərməyə hazır olduğuna eyham vurub: 30 illik müstəqilliyinə təhlükə altında qoyur”.

ermeni-77-unnamed.png (20 KB)

Göründüyü kimi, Qarabağ klanı öz siyasi biznesini qidalandıran boş xəyallardan yaratmaqdan hələ çox uzaqdır. Üstəlik, Qarabağ klanı hətta öz siyasiləri naminə bütün Ermənistanın səfalət etməsinə, təhlükə qarşısında qalmasına belə, razıdır. Və bu, Paşinyan güclü qarşısında olan əsas problemlərdən sayılır.

Onu da qeyd etmək lazımdır ki, Paşinyan inkişafının bu problemləri kompleks şəkildə həll etmək üçün lazım olan məlumat mövcuddur. Belə ki, Ermənistan baş naziri Nikol Paşinyanın konstitusiya islahatlarında israrlı olduğu bilinir. Və bu islahatlar bir neçə hədəfə çatılması üçün planların qurulduğu iddia olunur.

Məsələ ondadır ki, hazırda Ermənistanın yenidən prezident üsul-idarəsinə qaytarılmasına erməni baş nazir üçün zərər vurulması mümkündür. Əgər, prezident seçilməklə buna nail olarsa, həm də yaxın gələcəkdə Azərbaycan və Türkiyə ilə bir sıra prinsipial sənədlərin imzalanmasında geniş idarələr qazana bilər. İndiki halda, Ermənistan konstitusiyası ona Azərbaycanın ərazi idarəsini tanımağı yekun sülh müqaviləsini imzalamağı və icazə verir. Eyni zamanda, erməni baş nazirin Türkiyənin ərazi idarəsini tanımaq hüququ da yoxdur.

Belə vəziyyətdə isə rəsmi İrəvanın Türkiyə və Azərbaycan ilə münasibətləri normallaşdıra bilməsi olduqca qəliz məsələdir. Çünki hər iki qonşu ölkə öz əsas şərtləri qəbul edilmədən Ermənistan ilə münasibətlərinə dəyişiklik etməzlər. Halbuki hazırda münasibətlərin normallaşması Azərbaycan və Türkiyədən daha çox “sosial-iqtisadi bataqlıq”da boğulmaqda olan Ermənistana lazımdır.

li-ermeni.jpg (120 KB)

Təbii ki, bu baxımdan, Paşinyan hakimiyyətinin başlatdığı konstitusiya islahatları Ermənistan üçün vəziyyətdən çıxış yolu da sayıla bilər. Çünki bu islahatlar sayəsində Azərbaycan-Ermənistan və Türkiyə-Ermənistan münasibətlərini bloklayan maddələrin konstitusiyadan çıxarılması mümkündür. Və məhz bu məsələ Paşinyan hakimiyyətinin Türkiyə ilə münasibətləri normallaşdırmaq niyyətində nə qədər qərarlı, səmimi olduğu aydınlaşa bilər.

Göründüyü kimi, Paşinyan hakimiyyəti hazırda ciddi sınaq qarşısındadır. Əgər, baş nazir Nikol Paşinyan Ermənistan konstitusiyasından Azərbaycan və Türkiyə ilə düşmənçiliyi təmin edən maddələri çıxartmağa nail olarsa, deməli, rəsmi İrəvan həqiqətən də münasibətlərin normallaşdırılmasında qərarlıdır. Bunun əksi baş verərsə, Paşinyan hakimiyyətinin yenə manipulyasiya ilə məşğul olduğu dəqiqləşmiş olacaq. Və bu halda, Ermənistan hələ uzun müddət regional blokada şəraitində olmaq taleyi ilə barışmaq məcburiyyətində qalacaq.

Maraqlıdır ki, bəzi məlumatlara görə, Paşinyan hakimiyyəti məhz Türkiyənin ilkin şərtlərini artıq qəbul edib və konstitusiya islahatlarına da elə bu səbəbdən ehtiyac duyulub. Belə iddialar hazırda daha çox Qarabağ klanına yaxın dairələr tərəfindən gündəmə gətirilir. Və ABŞ-da yaşayan erməni siyasətçi Jirayr Libaridyan ilə əlaqələndirilir.

Onu da qeyd etmək lazımdır ki, J.Libaridyan keçmiş prezident Levon Ter-Petrosyanın baş müşaviri olub. Onun xarici ölkələrdə fəaliyyət göstərən erməni diasporu daxilində nüfuzu olduğu bildirilir. O, bir müddət öncə “artsax”ın Azərbaycanın tərkibindən kənarda mövcudluq şansının qalmadığını vurğulamışdı və bu, erməni diaspor dairələrində etirazla qarşılanmışdı. Ancaq bütün bunlara baxmayaraq, J.Libaridyan da keçmiş prezident Levon Ter-Petrosyan kimi, “artsax” mövzusunu qapadıb, Azərbaycan və Türkiyə ilə münasibətlərin normallaşdırılmasının tərəfdarıdır.

Ona görə də, J.Libaridyanın bu yaxınlarda Ermənistan paytaxtı İrəvana gələrək, Paşinyan hakimiyyətinin təmsilçiləri, eləcə də, parlament çoxluğu ilə qapalı toplantı keçirməsi bəzi ehtimallara yol açıb. Əsas ehtimal odur ki, J.Libaridyanın hakim fraksiya deputatları ilə görüşməsi Türkiyənin ilkin şərtlərinin Ermənistan üçün məqbul olduğuna dair mesaj kimi qəbul edilməlidir. Üstəlik, bu məsələ ilə bağlı bəzi məlumatlar da artıq sızdırılmağa başlayıb.

Maraqlıdır ki, müxalifət düşərgəsini təmsil edən deputat Andranik Tevanyan qapalı görüşdə müzakirə edilən məsələlər barədə müəyyən məlumatlar əldə etdiyini vurğulayıb: “Jirayr Libaridyan açıq şəkildə bəyan edib ki, Türkiyənin bütün ilkin şərtləri – Dağlıq Qarabağın Azərbaycanın bir hissəsi kimi tanınması, erməni soyqırımının beynəlxalq səviyyədə tanınmasının dövlət səviyyəsində rədd edilməsi, Zəngəzur dəhlizinin Azərbaycana verilməsi İrəvan tərəfindən təmin edilməlidir”.

Onu da qeyd etmək lazımdır ki, bu barədə məlumatların doğruluğu Ermənistan mətbuatı tərəfindən də edilir. Belədir ki, Paşinyan güclü prinsipial qərarların qəbuluna və siyasi iradəyə aydınlıq gətirməyə çox yaxındır. Ancaq prezident postuna sahiblənmək hədəfini öz gələcək qazancının hesabını verən baş nazir Nikol Paşinyanın son anda fors-major situasiya ilə idarə etmə ehtimalı da qətiyyən istisna deyil. Və bu baxımdan, nizamlama prosesinə etiraz etmək revanşistlərin artıq erməni baş naziri dolayısı ilə təhdid kimi siyasi terror metodunu işə salmağa göstərə biləcəkləri ehtimal olunur.

Bu yazılara da göz atın...